GlobalFact 12: De toekomst van desinformatie aanpakken met AI-innovaties

GlobalFact 12: De toekomst van desinformatie aanpakken met AI-innovaties

In een wereld die steeds meer beladen is met desinformatie, is het belang van factcheckende journalistiek nog nooit zo duidelijk geweest. Dit idee stond centraal toen ongeveer 400 factcheckers uit 80 landen bijeenkwamen in Rio de Janeiro voor GlobalFact 12, de grootste top gewijd aan dit cruciale vakgebied. Het evenement, georganiseerd door het International Fact-Checking Network van het Poynter Institute, richtte zijn blik op de urgente uitdagingen van het huidige medialandschap, dat wordt opgeschrikt door verzwakkende democratieën en afnemende steun van sociale-mediaplatforms.

Angie Drobnic Holan, de directeur van het International Fact-Checking Network, benadrukte met name de noodzaak van innovatieve benaderingen bij het handhaven van kernwaarden binnen de methoden voor factchecking. De top onderstreepte dat hoewel creativiteit in samenwerking en nieuwe formaten essentieel zijn, de dreiging van generatieve kunstmatige intelligentie (AI) groot opdoemt. AI-instrumenten hebben, zoals benadrukt door Holan, de neiging te ‘hallucineren’, waardoor ze in staat zijn valse informatie te produceren die het publiek gemakkelijk kan misleiden. Dit is vooral zorgwekkend omdat desinformatiecampagnes steeds meer gebruik maken van deze technologieën om verzonnen verhalen te creëren.

Uitdagingen in het tijdperk van desinformatie

De top was niet alleen een plek om ideeën uit te wisselen; het was een forum waar ernstige kwesties werden besproken, zoals bezuinigingen op factcheckorganisaties en de intimidatie waarmee journalisten wereldwijd worden geconfronteerd. Sleutelfiguren in het Braziliaanse bestuur, waaronder rechter Alexandre de Moraes en rechter Cármen Lúcia van het Hooggerechtshof, deelden hun inzichten over de risico’s van desinformatie in verkiezingsprocessen, en benadrukten daarmee de toewijding van Brazilië aan verantwoordingsplicht en informatie-integriteit. Deze levendige bijeenkomst weerspiegelde een sterke terugkeer naar Latijns-Amerika na zeven jaar, en toonde de inzet van de regio om desinformatie te bestrijden en een coöperatieve aanpak met verschillende belanghebbenden te bevorderen.

Nu mediaplatforms als Meta zich terugtrekken uit hun anti-misinformatie-initiatieven, zijn de zorgen over de financiering toegenomen. Factcheckers strijden niet alleen tegen onwaarheden, maar dringen ook aan op het belang van duurzame praktijken binnen hun organisaties. In het licht van de financiële onrust drongen sommige presentatoren er bij de redacties op aan om hun inkomstenstromen te diversifiëren en partnerschappen te zoeken die verder gingen dan de traditionele middelen, waaronder samenwerking met non-profitorganisaties en de academische wereld.

Een blik op mondiale trends

De context van deze top weerspiegelt een verontrustende trend van de afgelopen jaren. Terwijl het aantal factcheckende organisaties steeg van slechts 11 in 2008 naar 424 in 2022, duidt een lichte daling naar 417 in 2023 erop dat de groei vertraagt, zoals opgemerkt in een rapport van de New York Times. Ondanks deze cijfers blijft de noodzaak om valse beweringen over grote mondiale gebeurtenissen – zoals verkiezingen en de COVID-19-pandemie – tegen te gaan van cruciaal belang. Uit onderzoek blijkt dat effectieve factchecking niet alleen het geloof van het publiek in desinformatie vermindert, maar ook politici en anderen aanmoedigt om verantwoordelijker om te gaan met hun uitspraken.

Organisaties als Africa Check, die in 2012 met slechts twee medewerkers begonnen, hebben een opmerkelijke groei laten zien. Met vandaag de dag veertig medewerkers belichamen zij de groeiende toewijding aan feitelijke integriteit over de hele wereld. Ondertussen is de Spaanse organisatie Maldita overgestapt van een eenvoudig Twitter-account naar een team van meer dan 50 mensen, wat een vergelijkbaar groeitraject markeert in de strijd tegen desinformatie.

Op GlobalFact 12 weerspiegelden de discussies zowel bezorgdheid als optimisme. Factcheckers erkenden de beperkingen van hun impact en erkenden dat niet alle doelgroepen betrokken zijn bij hun werk. Toch blijft het potentieel voor effectieve outreach veelbelovend. Succesvolle interventies, zoals waarschuwingslabels op online-inhoud, hebben hun effectiviteit aangetoond bij het terugdringen van desinformatie, zelfs onder sceptici. Deze toewijding aan onderwijs en mediageletterdheid is van cruciaal belang, zoals wordt benadrukt door initiatieven als het Arab Fact-Checkers Network, dat mediabeoefenaars traint om desinformatie vóór publicatie te voorkomen.

De GlobalFact 12-top heeft het toneel geëffend voor een gezamenlijke inspanning tegen de steeds evoluerende desinformatietactieken, en heeft aangetoond dat aanpassingsvermogen en samenwerking essentieel zijn voor de toekomst van de journalistiek. Nu het digitale landschap verandert en er nieuwe uitdagingen ontstaan, lijkt het erop dat er nog veel werk aan de winkel is. Maar met creatieve partnerschappen en innovatieve strategieën is de mondiale gemeenschap van factcheckers klaar om met succes door deze turbulente wateren te navigeren. Voor meer details over het evenement en de lopende discussies kunt u meer lezen over de berichtgeving van Poynter hier, vind inzichten uit DISA hier, of verdiep je in het gesprek over de bredere gevolgen van desinformatie hier.